وحدت امت رسول الله از دیدگاه حضرت علی (ع)

[mjahangir]

وحدت امت رسول الله از دیدگاه حضرت علی (ع)

 

وحدت و یکپارچگی امت اسلام نزد امیر مومنان حضرت علی (ع) از جایگاه واهمیت ویژه ایی برخوردار است و اهتمام آن حضرت در حفظ یک پارچگی مسلمانان بر کسی پوشیده نیست .

 

حضرت علی (ع) را بیگمان می توان بزرگ ترین منادی و وحدت امت رسول الله (ص) نامید و پژواک وحدت خواهی را از کلام و رفتار ایشان شنید...

 

آن حضرت در تبیین جایگاه ارزشی و اهمیت فوق العاده وحدت و نقش مخرب تفرقه و جدایی ، خطاب به مردم کوفه می فرمایند : (( آگاه باشید که شما اکنون دست از رشته ی اطاعت کشیدید و با زنده کردن ارزش ها ی جاهلیت ، دژ محکم الهی را در هم شکستید ، در حالی که خداوند بر امت اسلامی با وحدت و برادری منت گذارده بود تا در سایه آن زندگی کنند ، نعمتی بود که هیچ ارزشی را همانند آن نمی توان تصرکرد)) [ نهج البلاغه ، ترجمه محمد دشتی ، خطبه 192 ]

 

آن حضرت در یکی از خطبه های خود می فرمایند: (( پیروزی و شکست اسلام ، به فراوانی و کمی طرفداران آن نبود ، اسلام دین خداست و هموست که آن را پیروز ساخت ...جایگاه رهبر ، چونان ریسمانی محکم است که مهره ها را متحد ساخته ، به هم پیوند می دهد . اگر رشته از هم بگسلد ، مهره ها پراکنده و هر کدام به سویی افکنده خواهد شد ...عرب امروز ، گرچه از نظر مقدار اندک کند ، اما به نعمت اسلام فراوان اند و با اتحاد و هماهنگی عزیز و قدرتمند می باشند)) [ نهج البلاغه خطبه 146 ]

 

وحدت طلبی ، در سیره عملی و رفتار حضرت علی (ع) به راحتی مشاهده می شود ، چنان که در مقابل حق به غارت رفته ی خویش ، 25 سال سکوت کردند و با آن که خار در چشم و استخوان در گلو خانه نشین شده بودند، از هیچ تلاشی برای اتحاد مسلمانان دریغ نورزیدند .

 

امام علی (ع) آن زمان که سستی مسلمانان را درجنگ با مرتدان مشاهده کردند، با خلیفه اول بیعت نمودند و شاهد این مطلب ، گفتار عثمان خطاب به حضرت علی (ع) است که گفت : (( ای علی " اگر تو بیعت نکنی ، مسلمانان متفرق شده و کسی به دستور خلیفه برای جنگ با مرتدان نخواهد رفت )) [ رجوع کنید به کتاب ـ امام علی (ع) و زمامداران ، نوشته علی محمد میر جلیلی ،ص 79 ، انتشارات وثوق ، به نقل از انساب الاشراف ، بلازری ، جلد 1 ، ص 587 ، نشر دارالمعارف مصر]

 

آن حضرت در جواب نامه ابوموسی اشعری درباره ی حکومت می نویسند : (( پس بدان در امت اسلام هیچ کس وجود ندارد که به وحدت امت رسول الله محمد (ص) و به انس گرفتن آنان با یکدیگر از من دلسوزتر باشد . من در این کار پاداش نیک و سرانجام شایسته را از خدا می طلبم و به آنچه برای حفظ وحدت امت محمد (ص) پیمان بسته ام وفا دارم )) [ نهج البلاغه ، نامه 78 ]

 

خطبه های امام علی (ع) را پی می گیریم . امام علی در خطبه های خود در نهج البلاغه توجه ها را متوجه وحدت مسلمانان می کند و از بروز تفرقه  بر حذر می دارد و از مسلمانان در تمام زمانها می خواهد که تاریخ  را به درستی مورد بررسی قرار دهند . امت هایی که یک پارچگی خود را حفظ کردند و خداوند به خاطر وحدت ایشان را رفعت بخشید و امت هایی که دچار تفرقه شدند و خداوند ایشان را خار و ذلیل ساخت . امام علی (ع) وقتی در خطبه هایشان ویژگی  این امت ها را بر می شمارد به زمان خاصی اشاره ندارد . بلکه تمام زمان ها در طول زمان ها سخن می رانند . زیرا امام علی (ع) امام حقیقت است و زمان در حقیقت تاثیر ندارد . این حقیقت خودش را بر پیامد های مثبت در تمام زمان ها و تمام انسانها تحمیل می کند .

 

 

نشانه های اتحاد...

 

امام علی (ع) در خطبه های خود در مورد ویژگی وحدت مسلمانان در زمان حیا پیامبر (ص) می گویند : (( پس بنگرید که چگونه بودند آن گاه که وحدت اجتماعی داشتند )) در خطبه های حضرت علی (ع) در نهج البلاغه از کلمه (( املاء)) که جمع (( ملاء)) است استفاده کردند که منظور از آن گروه های مردمی است . یعنی این که گروه ها چگونه بر مبنای مسائل مشترک گردهم آمدند ، بنابراین پیامد های مثبتی برای همه ی ایشلان در پی داشت .

 

امام علی (ع) در خطبه های خود می فرمایند : (( و خواسته های آنان یکی است ))...هیچ یک از آنان خواسته هایش برخواسته از حالات غریزی یا شهوانی یا خود محور نداشتند . بلکه خواسته ها ی ایشان همواره ویژگی جمعی داشت ، از این رو خواسته های فرد با فرد دیگر همخوانی داشت . زیرا احساس می کرد تمام خواسته ی فردی او طوری است که جامعه هم می تواند از برکات آن بهره مند گردد.

 

سخن دیگر امام علی (ع ) که می گویند : (( دلهای آنان یکسان )) در این جامعه قلبی وجود ندارد که بدی و کارهایی که پیامدهای منفی برای جامعه و دیگران دارند داشته باشد یا بخواهد به جامعه آسیب بزند یا آن را از راه راست دور گرداند .

(( و دلهایشان مددکار یکدیگر )) دستهایشان با یکدیگر گره خورده بود و با یکدیگر همکاری می کردند . از این رو به خاطر هماهنگی تلاش ها برای رسیدن به هدف یکسان ، پیامد های مثبتی برای جامعه تحقق یافت . به نحوی که دستان تنها نمی توانستند چنین پیامدهایی را رقم بزنند .

 

(( و شمشیرهایشان یاری کننده )) در مقابله با چالش ها و تهدیدها شمشیرهایشان یکدیگر را یاری می دادند . بنابراین شمشیری نبود که امت اسلامی و جامعه را واگذارد و متوجه مسائل و مشکلات داخلی گردد.

 

ادامه دارد